‘स्वच्छता ही सेवा पंधरवडा-२०२६’ अंतर्गत विशेष अभियान; श्रमदानातून सार्वजनिक स्वच्छता आणि जलस्रोत संरक्षणाचा जागर
उज्जैन | SDNA
क्षिप्रा नदी आणि तिच्या घाटांचे स्वच्छता व संवर्धन याबाबत जनजागृती करण्यासाठी आयकर विभागाच्या उज्जैन कार्यालयाने गऊघाट येथे विशेष स्वच्छता अभियान राबविले. ‘स्वच्छता ही सेवा पंधरवडा-२०२६’ अंतर्गत आयोजित या उपक्रमाचे नेतृत्व प्रधान आयकर आयुक्त डॉ. राजाराम साह यांनी केले.
अभियानात विभागातील अधिकारी आणि कर्मचारी प्रत्यक्ष श्रमदानात सहभागी झाले. हातात झाडू, हातमोजे आणि पर्यावरणपूरक कचरा संकलनाच्या पिशव्या घेऊन त्यांनी घाट परिसरातील कचरा गोळा केला. संकलित कचरा नगर निगमच्या कर्मचाऱ्यांच्या सहकार्याने निश्चित ठिकाणी नेऊन त्याच्या योग्य विल्हेवाटीची व्यवस्था करण्यात आली.
गऊघाटवर श्रमदानातून दिला स्वच्छतेचा संदेश
धार्मिक आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या असलेल्या क्षिप्रा नदीच्या घाटांवर दररोज नागरिकांची व भाविकांची मोठी वर्दळ असते. त्यामुळे अशा सार्वजनिक स्थळांची स्वच्छता राखणे ही केवळ प्रशासनाची जबाबदारी नसून नागरिकांचीही सामूहिक जबाबदारी असल्याचा संदेश या अभियानातून देण्यात आला.
अधिकारी-कर्मचाऱ्यांनी घाट परिसराची साफसफाई करण्याबरोबरच सार्वजनिक ठिकाणी कचरा न टाकणे आणि परिसर स्वच्छ ठेवण्याबाबत जनजागृती करण्यावरही भर दिला.
नव्या कर्मचाऱ्यांकडून स्वच्छतेची शपथ
कार्यक्रमादरम्यान आयकर विभागातील नव्याने नियुक्त कर्मचाऱ्यांनी अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांना स्वच्छतेची शपथ दिली. स्वच्छता ही केवळ सरकारी अभियानाची बाब न राहता दैनंदिन जीवनातील सवय आणि सामाजिक जबाबदारी बनावी, हा संदेश यावेळी देण्यात आला.
प्रधान आयकर आयुक्त डॉ. राजाराम साह यांनी अधिकारी व कर्मचाऱ्यांना सार्वजनिक स्थळे तसेच क्षिप्रा नदीच्या घाटांची स्वच्छता कायम राखण्यासाठी प्रेरित केले. निरोगी आणि स्वच्छ वातावरण निर्माण करण्यासाठी प्रत्येक व्यक्तीचा सक्रिय सहभाग आवश्यक असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
क्षिप्रा संवर्धनासाठी व्यापक दृष्टिकोनाची गरज
गऊघाटवरील स्वच्छता अभियानाचा उद्देश केवळ परिसरातील कचरा हटविण्यापुरता मर्यादित नव्हता. नदी, तलाव आणि इतर जलस्रोतांचे संरक्षण तसेच पर्यावरणाबाबत जबाबदार वर्तन याविषयी जागरूकता निर्माण करणे हा देखील या उपक्रमाचा महत्त्वाचा भाग होता.
नदीच्या घाटांवर होणारी अस्वच्छता थेट जलस्रोतांच्या स्थितीवर परिणाम करू शकते. त्यामुळे प्लास्टिकचा वापर कमी करणे, कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावणे आणि पूजासाहित्य नदीत न टाकणे यासारख्या छोट्या उपाययोजनांनाही मोठे महत्त्व आहे.
नगर निगमच्या सहकार्याने कचऱ्याची विल्हेवाट
स्वच्छता मोहिमेदरम्यान जमा झालेला कचरा नगर निगमच्या कर्मचाऱ्यांच्या मदतीने निर्धारित ठिकाणी पोहोचविण्यात आला. त्यामुळे स्वच्छता अभियानात कचरा गोळा करण्याबरोबरच त्याच्या योग्य व्यवस्थापनालाही महत्त्व देण्यात आले.
केवळ एक दिवसाची स्वच्छता नव्हे, सातत्य महत्त्वाचे
गऊघाटवरील या उपक्रमाने स्वच्छतेचा संदेश नक्कीच अधोरेखित केला असला, तरी अशा मोहिमांचे खरे यश अभियान संपल्यानंतर परिसर किती काळ स्वच्छ राहतो, यावर अवलंबून असते.
क्षिप्रा नदीचे संरक्षण केवळ घाट साफ करण्याने शक्य होणार नाही. नदीमध्ये कचरा न टाकणे, प्लास्टिकचा वापर नियंत्रित करणे, पूजासाहित्याची स्वतंत्र व्यवस्था करणे आणि नागरिकांमध्ये सातत्याने जनजागृती करणे तितकेच आवश्यक आहे.
सरकारी विभाग, नगर निगम, सामाजिक संस्था आणि स्थानिक नागरिक यांनी एकत्रितपणे नियमित स्वच्छता, देखरेख आणि जनजागृतीचे उपक्रम राबविल्यास अशा मोहिमा केवळ औपचारिक कार्यक्रम न राहता क्षिप्रा संवर्धनासाठी दीर्घकालीन लोकसहभागाचे माध्यम ठरू शकतात.
गऊघाटवर दिलेला स्वच्छतेचा संदेश प्रत्यक्ष नागरिकांच्या दैनंदिन सवयींमध्ये उतरला, तरच या अभियानाचा व्यापक उद्देश साध्य झाल्याचे म्हणता येईल.
(SDNA)