छठ महापर्व जवळ आले, मात्र तिगरिया बादशाह तलावावरील कायमस्वरूपी घाटाचे स्वप्न अद्याप अपूर्ण

मुख्यमंत्र्यांची घोषणा आणि आयडीएच्या अर्थसंकल्पातील तरतुदीनंतरही कामाची सद्यस्थिती अस्पष्ट; यंदाही भाविकांना तात्पुरत्या व्यवस्थांवरच अवलंबून राहावे लागण्याची शक्यता

इंदूर। लोकआस्थेचा महत्त्वपूर्ण सण असलेल्या छठ महापर्वाला आता अवघे ११ दिवस उरले आहेत. मात्र, इंदूरमध्ये कायमस्वरूपी छठ घाट उभारण्याची योजना अद्याप प्रत्यक्षात उतरलेली नाही. मुख्यमंत्री डॉ. मोहन यादव यांनी केलेली घोषणा आणि इंदूर विकास प्राधिकरणाच्या (आयडीए) अर्थसंकल्पात तिगरिया बादशाह तलावावरील घाटासाठी करण्यात आलेली तरतूद असूनही या प्रकल्पाच्या कामाबाबत स्पष्ट माहिती उपलब्ध झालेली नाही. त्यामुळे यंदाही भाविकांना पूजा-अर्चनेसाठी तात्पुरत्या सुविधांवर अवलंबून राहावे लागण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

या प्रश्नाकडे पुन्हा एकदा शासनाचे लक्ष वेधण्यासाठी पूर्वोत्तर सांस्कृतिक संस्थान मध्य प्रदेशने मुख्यमंत्र्यांना स्मरणपत्र पाठवले आहे. घाट उभारणीच्या कामाची सद्यस्थिती जाहीर करावी आणि प्रकल्पाला तातडीने गती द्यावी, अशी मागणी संस्थेने केली आहे. मुख्यमंत्र्यांच्या स्तरावर घोषणा होऊन तसेच आयडीएच्या अर्थसंकल्पात निधीची तरतूद होऊनही प्रत्यक्ष बांधकामाला सुरुवात का झाली नाही, असा सवाल संस्थेने उपस्थित केला आहे.

घोषणा आणि अर्थसंकल्पीय तरतूद होऊनही कामाबाबत अनिश्चितता

२२ मार्च २०२५ रोजी आयोजित बिहार दिवस कार्यक्रमात मुख्यमंत्री डॉ. मोहन यादव यांनी इंदूरमधील तीन तलावांवर छठ पूजेसाठी घाट विकसित करण्याची घोषणा केली होती. त्यानंतर आयडीएच्या आर्थिक वर्ष २०२५-२६ च्या अर्थसंकल्पात सुपर कॉरिडॉरजवळील तिगरिया बादशाह तलावाच्या सुशोभीकरणासह वृक्षारोपण आणि छठ घाटाच्या निर्मितीसाठी तरतूद करण्यात आली होती.

मात्र, घोषणा आणि अर्थसंकल्पीय तरतूद होऊनही प्रकल्पाचे काम नेमके कधी सुरू होणार, सध्या कोणत्या टप्प्यावर आहे आणि ते पूर्ण करण्यासाठी कोणती कालमर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे, याबाबत अद्याप ठोस माहिती समोर आलेली नाही.

जिल्हाधिकाऱ्यांना पत्र, सीएम हेल्पलाइनवर तक्रार; तरीही प्रतीक्षा कायम

पूर्वोत्तर सांस्कृतिक संस्थानने २५ जून २०२५ रोजी तत्कालीन इंदूर जिल्हाधिकाऱ्यांना पत्र पाठवून तिगरिया बादशाह तलावावर कायमस्वरूपी छठ घाट उभारण्याची मागणी केली होती. अपेक्षित कार्यवाही न झाल्याने संस्थेने १७ सप्टेंबर २०२६ रोजी सीएम हेल्पलाइनवरही तक्रार नोंदवली.

आता मुख्यमंत्र्यांना पाठवलेल्या नव्या स्मरणपत्रातून संस्थेने संबंधित विभागांची जबाबदारी निश्चित करावी आणि प्रकल्प निर्धारित वेळेत पूर्ण करण्यासाठी ठोस पावले उचलावीत, अशी मागणी केली आहे.

चार तलावांवर कायमस्वरूपी छठ घाट उभारण्याचा प्रस्ताव

संस्थेचे प्रदेशाध्यक्ष ठाकूर जगदीश सिंह आणि महासचिव के.के. झा यांनी सांगितले की, इंदूरमध्ये बिहार, उत्तर प्रदेश आणि झारखंडमधील अनेक कुटुंबे वास्तव्यास आहेत. या कुटुंबांसाठी छठ महापर्व हा केवळ धार्मिक उत्सव नसून सांस्कृतिक ओळख, परंपरा आणि सामाजिक एकतेचे प्रतीक आहे.

छठ उत्सवादरम्यान हजारो भाविक तलाव आणि जलाशयांच्या किनारी एकत्र येऊन मावळत्या तसेच उगवत्या सूर्याला अर्घ्य अर्पण करतात. अशा मोठ्या धार्मिक आयोजनासाठी सुरक्षित घाट, स्वच्छ पाणी, पुरेशी प्रकाशव्यवस्था, महिलांसाठी आवश्यक सुविधा, पिण्याचे पाणी आणि गर्दीचे योग्य नियोजन असणे गरजेचे आहे.

त्यामुळे आयडीए, इंदूर महानगरपालिका आणि जिल्हा प्रशासनाने समन्वय साधून तिगरिया बादशाह, अन्नपूर्णा, पिपलियाहाना आणि निपानिया तलावांवर कायमस्वरूपी छठ घाट विकसित करावेत, अशी मागणी संस्थेने केली आहे. याशिवाय तिगरिया बादशाह तलावाचा विशेष छठ कॉरिडॉर म्हणून विकास करावा, जेणेकरून भविष्यात येथे मोठ्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करता येईल, अशी अपेक्षाही व्यक्त करण्यात आली आहे.

छठ पूजेसाठी पर्यायी सार्वजनिक सुट्टीची मागणी

मध्य प्रदेशात छठ पूजेच्या निमित्ताने किमान पर्यायी सार्वजनिक सुट्टी जाहीर करावी, ही मागणीही संस्थेने पुन्हा मांडली आहे. सार्वजनिक सुट्टीमुळे पूर्वांचलमधील कुटुंबांना या पर्वातील महत्त्वाच्या धार्मिक विधींमध्ये सहभागी होणे अधिक सोयीचे होईल, असे संस्थेचे म्हणणे आहे.

यंदा छठ महापर्वाचा संध्याकाळचा अर्घ्य १५ नोव्हेंबर रोजी, तर उषा अर्घ्य १६ नोव्हेंबर रोजी अर्पण केला जाणार आहे. उत्सवाला आता काहीच दिवस शिल्लक असल्याने प्रशासनाकडून कोणती पावले उचलली जातात, याकडे शहरातील भाविकांचे लक्ष लागले आहे.

मुख्यमंत्र्यांची घोषणा आणि आयडीएच्या अर्थसंकल्पातील तरतूद असूनही कायमस्वरूपी घाटाच्या बांधकामाला सुरुवात कधी होणार, हा प्रश्न अद्याप अनुत्तरित आहे. त्याचबरोबर यंदाच्या छठ पूजेदरम्यान भाविकांची सुरक्षितता, स्वच्छता आणि मूलभूत सुविधांसाठी प्रशासन कोणती विशेष व्यवस्था करणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

(SDNA | सत्यासोबत, समाजाचा आवाज)