आंतरराष्ट्रीय ज्येष्ठ नागरिक दिनानिमित्त राज्यस्तरीय कार्यक्रम; आरोग्य तपासणीपासून डिजिटल प्रशिक्षणापर्यंत विविध उपक्रम
इंदौर, 30 सप्टेंबर 2026 : आंतरराष्ट्रीय ज्येष्ठ नागरिक दिनानिमित्त मध्यप्रदेशात ज्येष्ठ नागरिकांच्या सन्मानासोबतच त्यांच्या आरोग्य, सुरक्षितता आणि सन्मानपूर्वक जीवनाचा संकल्प अधोरेखित करणारा राज्यस्तरीय कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला आहे. मुख्यमंत्री डॉ. मोहन यादव यांच्या उपस्थितीत 1 ऑक्टोबर रोजी भोपाळ येथील आर.सी.व्ही.पी. नरोन्हा प्रशासन अकादमीच्या स्वर्ण जयंती सभागृहात सकाळी 10.30 वाजता हा कार्यक्रम होणार आहे. या कार्यक्रमाला 500 हून अधिक ज्येष्ठ नागरिक आणि मान्यवर सहभागी होणार आहेत.
सामाजिक न्याय व दिव्यांगजन कल्याण मंत्री नारायण सिंह कुशवाह यांनी सांगितले की, ज्येष्ठ नागरिकांनी आपल्या अनुभव, ज्ञान आणि कष्टातून कुटुंब, समाज तसेच राष्ट्राच्या उभारणीत महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. त्यामुळे त्यांचा सन्मान ही केवळ औपचारिक बाब नसून समाजाची सामूहिक जबाबदारी आहे. ज्येष्ठांच्या आरोग्याची काळजी, सुरक्षितता आणि प्रतिष्ठा अबाधित ठेवण्यासाठी संवेदनशील वातावरण निर्माण करण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.
शंभर वर्षांवरील ज्येष्ठांचा विशेष गौरव
आंतरराष्ट्रीय ज्येष्ठ नागरिक दिनानिमित्त राज्यातील प्रत्येक जिल्ह्यात 100 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वय पूर्ण केलेल्या ज्येष्ठ नागरिकांची ओळख पटवून त्यांना ‘शतायू सन्मान’ प्रदान केला जाणार आहे. शतायू ज्येष्ठांना शाल आणि श्रीफळ देऊन त्यांच्या दीर्घायुष्याचा तसेच समाजातील योगदानाचा गौरव करण्यात येईल.
याशिवाय वृद्धाश्रमांमध्ये राहणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांशी संवाद साधून त्यांच्या गरजा, अडचणी आणि अपेक्षा जाणून घेतल्या जाणार आहेत. जिल्हानिहाय विविध कार्यक्रमांच्या माध्यमातून ज्येष्ठांना सामाजिक जीवनाशी जोडण्यावरही भर दिला जाणार आहे.
कॅरम, लूडो, बुद्धिबळासह मनोरंजनाचे उपक्रम
ज्येष्ठ नागरिकांचा सक्रिय सहभाग वाढवण्यासाठी विविध इनडोअर खेळ आणि सांस्कृतिक उपक्रमांचे आयोजन करण्यात येणार आहे. कॅरम, लूडो, बुद्धिबळ, गीत-संगीत आदी कार्यक्रमांमधून ज्येष्ठांना आनंददायी वातावरण उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. अशा उपक्रमांमुळे ज्येष्ठांमधील संवाद आणि सामाजिक सहभाग वाढण्यास मदत होईल.
आरोग्य तपासणी शिबिरांवर विशेष भर
ज्येष्ठ नागरिकांच्या आरोग्याची तपासणी करण्यासाठी राष्ट्रीय आरोग्य अभियान, जिल्हा रुग्णालये, सिव्हिल डिस्पेन्सरी आणि सामुदायिक आरोग्य केंद्रांच्या समन्वयातून विशेष आरोग्य शिबिरे आयोजित केली जातील. या शिबिरांमध्ये रक्तदाब, मधुमेह, नेत्र तपासणी यासह प्राथमिक आरोग्य तपासणीची सुविधा उपलब्ध करून दिली जाणार आहे.
मोबाईल आणि डिजिटल सेवांचे प्रशिक्षण
डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर लक्षात घेऊन ज्येष्ठ नागरिकांसाठी डिजिटल साक्षरता कार्यक्रमही राबविण्यात येणार आहे. मोबाईल फोन, इंटरनेट, संगणक आणि विविध डिजिटल सेवांचा वापर कसा करावा, याबाबत प्रशिक्षण व जनजागृती केली जाणार आहे. त्यामुळे ज्येष्ठांना दैनंदिन जीवनातील डिजिटल सेवांचा अधिक सहज वापर करता यावा, हा या उपक्रमामागील उद्देश आहे.
ज्येष्ठांच्या अधिकारांबाबत जनजागृती
ज्येष्ठ नागरिकांना त्यांच्या कायदेशीर अधिकारांची माहिती देण्यासाठी विशेष जनजागृती केली जाणार आहे. माता-पिता व ज्येष्ठ नागरिकांचे भरणपोषण आणि कल्याण अधिनियम 2007 तसेच मध्यप्रदेश नियम 2009 अंतर्गत उपलब्ध अधिकार, मदत आणि तक्रार निवारण यंत्रणेची माहिती दिली जाईल.
तसेच ज्येष्ठ नागरिकांच्या मदतीसाठी कार्यरत एल्डरलाइन हेल्पलाइन 14567 बाबतही जनजागृती करण्यात येणार आहे.
जिल्हानिहाय कार्यक्रमांचे आयोजन
सामाजिक न्याय व दिव्यांगजन कल्याण विभागाचे आयुक्त के.जी. तिवारी यांनी राज्यातील सर्व जिल्हाधिकारी, जिल्हा पंचायत मुख्य कार्यकारी अधिकारी तसेच विभागीय संयुक्त व उपसंचालकांना आंतरराष्ट्रीय ज्येष्ठ नागरिक दिनानिमित्त विविध उपक्रम राबविण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.
यंदाच्या आंतरराष्ट्रीय ज्येष्ठ नागरिक दिनाची थीम ‘गरिमेने वृद्धत्व : ज्येष्ठ नागरिकांसाठी देखभाल आणि सहाय्य व्यवस्था बळकट करण्याचे महत्त्व’ या संकल्पनेभोवती कार्यक्रमांची आखणी करण्यात आली आहे. राज्यभर ज्येष्ठांचा सन्मान, आरोग्य, हक्क, काळजी आणि सामाजिक सहभाग यांना केंद्रस्थानी ठेवण्यात येणार आहे.
(SDNA)