नवी दिल्ली, १ ऑक्टोबर। मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) ज्ञानेश कुमार, मतदार यादीतील विशेष सखोल पुनरावलोकन प्रक्रिया (SIR), EVM आणि निवडणूक प्रक्रियेबाबत विरोधकांनी उपस्थित केलेल्या प्रश्नांवर चर्चा करण्यासाठी ३० सप्टेंबर रोजी INDIA आघाडीतील १९ पक्षांची बैठक झाली. बैठकीनंतर आघाडीने संयुक्त आंदोलनाची घोषणा केली असली, तरी विविध मुद्द्यांवर पक्षांच्या भूमिकांमध्ये फरक असल्याचे वृत्त समोर आले आहे.
बैठकीत ६ ऑक्टोबर रोजी संसद सदस्यांचा निवडणूक आयोगाकडे मोर्चा, त्यानंतर मोठ्या सभा आणि जिल्हास्तरीय आंदोलनांचा कार्यक्रम जाहीर करण्यात आला. या आंदोलनाचा केंद्रबिंदू SIR प्रक्रिया, निवडणूक आयोगाची कार्यपद्धती आणि CEC ज्ञानेश कुमार यांच्या भूमिकेबाबतचे विरोधकांचे आक्षेप हे आहेत.
CEC हटवण्याच्या प्रस्तावावर मतभिन्नता
CEC ज्ञानेश कुमार यांच्या विरोधात संसदेत महाभियोगासदृश हटवण्याचा प्रस्ताव आणण्याची चर्चा बैठकीपूर्वी सुरू होती. मात्र बैठकीनंतर आघाडीने आंदोलन आणि राजकीय मोहीम पुढे नेण्यावर अधिक भर दिल्याचे वृत्त आहे. काही विरोधी नेत्यांनी अशा संसदीय प्रयत्नांच्या परिणामकारकतेबाबत प्रश्न उपस्थित केल्याचेही वृत्तांत नमूद करण्यात आले आहे.
काँग्रेसच्या काही मागण्यांना आघाडीच्या संयुक्त कार्यक्रमात मर्यादित स्थान
काँग्रेस कार्यकारिणीच्या बैठकीत SIR प्रक्रियेविरोधात तसेच CEC आणि केंद्र सरकारच्या भूमिकेबाबत विविध मागण्या मांडण्यात आल्या होत्या. मात्र INDIA आघाडीच्या अंतिम संयुक्त कार्यक्रमात सर्व मागण्यांचा समावेश एकाच स्वरूपात झालेला दिसत नाही. त्यामुळे आघाडीतील पक्षांमध्ये आंदोलनाच्या व्याप्तीबाबत मतभिन्नता असल्याचे वृत्त आहे.
EVM आणि बॅलेट पेपरचा मुद्दाही चर्चेत
EVMऐवजी बॅलेट पेपरवर निवडणुका घेण्याचा मुद्दा काँग्रेसकडून यापूर्वी मांडण्यात आला होता. बैठकीच्या अजेंड्यात EVM आणि VVPATचा मुद्दाही होता. मात्र अंतिम संयुक्त आंदोलनात कोणत्या मागण्यांना किती महत्त्व द्यायचे, याबाबत पक्षांच्या भूमिकांमध्ये फरक असल्याचे वृत्त आहे.
CJPसोबतच्या समन्वयावरही चर्चा
CECविरोधातील आंदोलनात INDIA आघाडीबाहेरील पक्ष, सामाजिक संघटना आणि युवक संघटनांना सहभागी करून घेण्याचा मुद्दाही चर्चेत आला. CJPने स्वतंत्रपणे CEC यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत आंदोलनाची घोषणा केली आहे. काही विरोधी पक्ष या व्यापक आंदोलनाशी समन्वय साधण्याच्या भूमिकेत असल्याचे वृत्त आहे.
स्वतंत्र आंदोलन की संयुक्त मोहीम?
काही सहयोगी पक्षांनी आपापल्या राज्यांमध्ये स्वतंत्रपणे आंदोलन करण्याची भूमिका घेतली, तर इतरांनी INDIA आघाडीच्या संयुक्त कार्यक्रमावर भर दिला. दरम्यान, आघाडीने २ ते ८ ऑक्टोबरदरम्यान देशव्यापी आंदोलनाचा कार्यक्रम आखला असून निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि मतदार याद्यांशी संबंधित मुद्दे केंद्रस्थानी ठेवण्यात आले आहेत.
एकीकडे १९ पक्षांनी संयुक्त कृती कार्यक्रम जाहीर केला असताना, दुसरीकडे CEC हटवण्याची प्रक्रिया, EVMचा मुद्दा आणि आंदोलनाची पद्धत यांसारख्या विषयांवर वेगवेगळ्या भूमिका समोर येत आहेत. त्यामुळे पुढील काळात INDIA आघाडीचा संयुक्त कार्यक्रम कोणत्या स्वरूपात पुढे जातो, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
(SDNA)