कैराना येथील सपा खासदार म्हणाल्या- महिला पुढे आली की तिच्या कर्तृत्वाआधी चारित्र्य, पोशाख आणि ओळखीवर प्रश्न उपस्थित केले जातात
शामली, २२ सप्टेंबर। (SDNA) राजकारणात एखाद्या महिलेने पुढे जाणे हे केवळ निवडणूक जिंकणे किंवा एखादे पद मिळवण्यापुरते मर्यादित नसते. सार्वजनिक जीवनात प्रवेश केल्यानंतर तिला सामाजिक मानसिकता, लैंगिक पूर्वग्रह तसेच वैयक्तिक ओळखीशी संबंधित प्रश्नांचाही सामना करावा लागतो. कैराना येथील समाजवादी पक्षाच्या खासदार इकरा हसन यांनी महिलांशी संवाद साधताना आपल्या अनुभवांविषयी भाष्य करत या संघर्षाकडे लक्ष वेधले.
इकरा हसन यांनी सांगितले की, त्यांची ओळख मुस्लिम महिला तसेच ओबीसी म्हणूनही आहे आणि त्यामुळे त्यांना अनेक स्तरांवर आव्हानांना सामोरे जावे लागते. हा संघर्ष त्यांच्यासाठी नवीन नसून राजकारणात आल्यानंतरही वेगवेगळ्या स्वरूपात सुरू असल्याचे त्यांनी सांगितले.
‘महिला पुढे गेली की प्रश्न तिच्या कामावर नव्हे, चारित्र्यावर उपस्थित होतात’
सपा खासदारांनी सांगितले की, एखादा पुरुष सार्वजनिक जीवनात पुढे जात असताना त्याच्या पोशाखाबाबत किंवा वैयक्तिक आयुष्याबाबत सहसा चर्चा केली जात नाही. मात्र, एखादी महिला स्वतःची ओळख निर्माण करून पुढे येऊ लागली की तिच्या कामगिरीऐवजी तिचे चारित्र्य, कपडे, ओळख आणि वैवाहिक स्थिती यावर प्रश्न उपस्थित केले जातात.
महिलांना कमकुवत करण्यासाठी ही एक पद्धत असल्याचे त्यांनी म्हटले. त्यामध्ये महिलेच्या व्यावसायिक क्षमतेऐवजी तिच्या वैयक्तिक आयुष्याला चर्चेचा विषय बनवले जाते.
महिला लोकप्रतिनिधींसमोरही वेगळी आव्हाने
इकरा हसन यांनी प्रशासकीय व्यवस्थेत महिला लोकप्रतिनिधींशी केल्या जाणाऱ्या व्यवहाराचाही उल्लेख केला. एखाद्या महिला लोकप्रतिनिधीने अधिकाऱ्याला एखाद्या कामाबाबत निर्देश दिल्यानंतर अधिकारी थेट उत्तर देण्याऐवजी एखाद्या कनिष्ठ कर्मचाऱ्याला विचारून उत्तर देत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
त्यांच्या मते, ही बाब वरकरणी किरकोळ वाटू शकते; मात्र त्यामागे महिला नेतृत्व आणि निर्णय घेण्याच्या अधिकाराकडे पाहण्याची मानसिकता दिसून येते. नेतृत्व आणि निर्णय घेण्याचा अधिकार प्रामुख्याने पुरुषांपुरताच मर्यादित असल्याच्या मानसिकतेतून समाजाने बाहेर पडण्याची गरज असल्याचे त्यांनी म्हटले.
‘प्रथम रोखण्याचा प्रयत्न, त्यानंतर चारित्र्यावर हल्ला’
सांसदांनी आपल्या अनुभवांचा उल्लेख करताना सांगितले की, सार्वजनिक जीवनात एखाद्या महिलेला रोखण्यासाठी अनेक प्रकारची साधने वापरली जातात. त्यापैकी सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे तिच्या चारित्र्यावर प्रश्न उपस्थित करणे.
महिलेची राजकीय भूमिका आणि तिचे वैयक्तिक आयुष्य या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी म्हणून पाहण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले. एखाद्या महिलेच्या राजकीय किंवा वैचारिक भूमिकेचे मूल्यमापन तिच्या कामाच्या आधारे झाले पाहिजे, तिच्या पोशाखावर किंवा वैयक्तिक ओळखीच्या आधारे नव्हे, असे इकरा हसन यांनी स्पष्ट केले.
वक्तव्यामुळे पुन्हा सुरू झाली जुनी चर्चा
इकरा हसन यांच्या या वक्तव्यानंतर सोशल मीडियावर महिलांचा राजकारणातील सहभाग आणि त्यांच्यासमोरील आव्हाने यावर चर्चा सुरू झाली आहे. काही जण त्यांचे वक्तव्य महिलांच्या वास्तविक अनुभवांचे प्रतिबिंब असल्याचे मानत आहेत, तर काहींकडून यावर विविध राजकीय आणि सामाजिक प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या जात आहेत.
इकरा हसन आपल्या स्पष्टवक्तेपणासाठी आणि राजकीय मुद्द्यांवरील आक्रमक भूमिकेसाठी ओळखल्या जातात. मात्र, यावेळी त्यांचे वक्तव्य एखाद्या विशिष्ट राजकीय पक्ष किंवा निवडणूक मुद्द्यापुरते मर्यादित न राहता त्या सामाजिक व्यवस्थेवर प्रश्न उपस्थित करणारे ठरले आहे, ज्यामध्ये महिलेच्या क्षमतेपेक्षा आधी तिची ओळख आणि वैयक्तिक आयुष्य तपासले जाते.
महिलांचे राजकीय प्रतिनिधित्व वाढत असले तरी सार्वजनिक जीवनात त्यांच्यासमोर असलेली ही आव्हाने दर्शवतात की केवळ संख्यात्मक प्रतिनिधित्व पुरेसे नाही. महिलांच्या कामाकडे, नेतृत्वाकडे आणि निर्णयक्षमतेकडे त्यांच्या ओळखीपासून आणि वैयक्तिक आयुष्यापासून स्वतंत्रपणे पाहिले जाईल, तेव्हाच वास्तविक सामाजिक बदल झाला असे म्हणता येईल.
(SDNA)