देशभर आरोग्य विमा जनजागृती अभियान राबविण्याची दिशा; ₹२ ते ₹३ लाखांपर्यंत विमा संरक्षण असलेल्या परवडणाऱ्या योजनांसाठी विमा कंपन्यांशी समन्वय साधण्याचा प्रयत्न
नवी दिल्ली | SDNA
आजच्या काळात एखाद्या कुटुंबावर अचानक आलेला गंभीर आजार केवळ आरोग्याचा प्रश्न राहत नाही, तर तो अनेकदा कुटुंबाच्या आर्थिक स्थैर्यालाही मोठा धक्का देतो. रुग्णालयातील उपचार, तपासण्या, औषधे आणि शस्त्रक्रियांचा वाढता खर्च लक्षात घेता आरोग्य विमा हा आर्थिक संरक्षणाचा महत्त्वाचा पर्याय ठरू शकतो. मात्र आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांमध्ये अद्यापही पुरेसे आरोग्य विमा कवच उपलब्ध नसल्याचे चित्र आहे.
ही गरज लक्षात घेऊन NIVRAHA FOUNDATION देशभरात आरोग्य विम्याबाबत जनजागृती वाढविण्यासोबतच आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि मध्यमवर्गीय नागरिकांना परवडणाऱ्या आरोग्य विमा योजनांपर्यंत पोहोच मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करण्याच्या दिशेने पुढे येत आहे.
विमा विक्रीपेक्षा जनजागृतीला प्राधान्य
आरोग्य विमा घेताना केवळ प्रीमियम किती आहे, एवढे पाहणे पुरेसे नसते. Sum Insured, Cashless सुविधा, Network Hospitals, Waiting Period, Exclusions, Claim Process आणि Renewal यांसारख्या अटी समजून घेणेही अत्यंत आवश्यक आहे.
अनेक नागरिकांना या बाबींची पुरेशी माहिती नसल्यामुळे पॉलिसी घेतल्यानंतर अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
त्यामुळे NIVRAHA FOUNDATION कडून कोणत्याही विशिष्ट विमा उत्पादनाचा थेट प्रचार करण्यापेक्षा नागरिकांना आरोग्य विम्याची गरज, उपलब्ध पर्याय आणि पॉलिसीच्या महत्त्वाच्या अटी समजावून सांगण्यावर भर देण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो.
₹२ ते ₹३ लाखांच्या कव्हरेजसाठी परवडणारे पर्याय शोधण्याचा प्रयत्न
आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी तुलनेने कमी प्रीमियममध्ये उपलब्ध होऊ शकणाऱ्या आरोग्य विमा योजनांचा शोध घेण्यासाठी फाउंडेशनकडून विमा कंपन्या, अधिकृत विमा सेवा संस्था आणि संबंधित क्षेत्रातील संस्थांशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला जाईल.
विशेषतः ₹२ लाख ते ₹३ लाखांच्या Sum Insured असलेल्या परवडणाऱ्या आरोग्य विमा पर्यायांचा विचार केला जाऊ शकतो.
मात्र प्रत्यक्ष प्रीमियम, पात्रता, कव्हरेज, विम्याच्या अटी आणि क्लेमची उपलब्धता ही संबंधित विमा कंपनीच्या नियमांनुसार तसेच विमाधारकाचे वय, आरोग्यविषयक माहिती आणि इतर निकषांनुसार निश्चित होईल.
गरजू कुटुंबांच्या प्रीमियमसाठी आर्थिक मदतीची संकल्पना
आरोग्य विम्याचा प्रीमियम भरण्याची क्षमताही काही कुटुंबांसाठी अडथळा ठरू शकते. अशा परिस्थितीत NIVRAHA FOUNDATION कडून पात्र आणि गरजू लाभार्थ्यांना प्रीमियममध्ये आंशिक आर्थिक सहाय्य देण्याची व्यवस्था विकसित करण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो.
फाउंडेशनला सदस्यत्वातून मिळणारे योगदान तसेच वैधानिक व पारदर्शक पद्धतीने प्राप्त होणाऱ्या देणग्यांचा वापर, निश्चित नियम व पात्रता निकषांच्या आधारे, गरजू नागरिकांच्या आरोग्य विमा प्रीमियमसाठी सहाय्य करण्याच्या दिशेने करता येऊ शकतो.
यामागील उद्देश असा असू शकतो की केवळ आर्थिक परिस्थिती कमकुवत असल्यामुळे एखादे कुटुंब आरोग्य विम्याच्या संरक्षणापासून वंचित राहू नये.
‘समाजाकडून योगदान, गरजूंसाठी आरोग्य संरक्षण’
या उपक्रमाला व्यापक सामाजिक स्वरूप देण्यासाठी सक्षम नागरिकांनी स्वेच्छेने फाउंडेशनचे सदस्यत्व स्वीकारणे आणि पारदर्शक पद्धतीने सामाजिक योगदान देणे महत्त्वाचे ठरू शकते.
सदस्यत्व व देणगीच्या माध्यमातून उपलब्ध होणाऱ्या निधीचा वापर ठराविक नियमांनुसार पात्र लाभार्थ्यांच्या विमा प्रीमियमसाठी सहाय्य करण्यासाठी केल्यास सामुदायिक आरोग्य सुरक्षा मॉडेल उभे करण्याची शक्यता निर्माण होऊ शकते.
यामुळे आरोग्य विमा हा केवळ वैयक्तिक आर्थिक निर्णय न राहता समाजातील सक्षम घटक आणि गरजू कुटुंबांना जोडणारा सामाजिक उपक्रम ठरू शकतो.
शहरांबरोबरच ग्रामीण भागातही विमा साक्षरता आवश्यक
आरोग्य विम्याची गरज महानगरांपुरती मर्यादित नाही. ग्रामीण भाग, छोटे शहर आणि तालुका पातळीवरील कुटुंबांसाठी अचानक येणारा मोठा वैद्यकीय खर्च अधिक गंभीर आर्थिक संकट निर्माण करू शकतो.
त्यामुळे प्रस्तावित जनजागृती उपक्रमांतर्गत नागरिकांना सोप्या भाषेत—
- आरोग्य विमा म्हणजे काय?
- किती Sum Insured आवश्यक आहे?
- प्रीमियम आणि कव्हरेजमध्ये काय फरक आहे?
- Cashless उपचार कसे कार्य करतात?
- Network Hospital म्हणजे काय?
- Claim दाखल करण्याची प्रक्रिया काय?
- Waiting Period आणि Exclusions म्हणजे काय?
- पॉलिसीचे Renewal का महत्त्वाचे आहे?
याबाबत माहिती देण्यावर भर दिला जाऊ शकतो.
‘स्वस्त’ पॉलिसीपेक्षा ‘योग्य’ पॉलिसी महत्त्वाची
केवळ कमी प्रीमियम असणे म्हणजे पॉलिसी चांगली असणे असे नाही. नागरिकांनी कव्हरेज, मर्यादा, रुग्णालयांचे नेटवर्क, प्रतीक्षा कालावधी, वगळलेल्या उपचारांच्या अटी आणि क्लेम प्रक्रिया यांचा विचार करून निर्णय घेणे आवश्यक आहे.
त्यामुळे NIVRAHA FOUNDATION च्या प्रस्तावित जनजागृती उपक्रमाचा केंद्रबिंदू केवळ स्वस्त विमा शोधणे नसून नागरिकांना योग्य माहिती देऊन विचारपूर्वक आरोग्य विमा निवडण्यास सक्षम करणे हा असू शकतो.
आजारासोबत आर्थिक संकटही येऊ नये
गंभीर आजारामुळे कुटुंबाच्या उत्पन्नावर परिणाम होण्याबरोबरच बचत आणि दैनंदिन आर्थिक नियोजनावरही मोठा ताण येऊ शकतो. योग्य आरोग्य विमा संरक्षण उपलब्ध असल्यास, पॉलिसीच्या अटींनुसार उपचार खर्चाचा काही भाग विम्याद्वारे भरून निघू शकतो.
यामुळे कुटुंबाची बचत पूर्णपणे वैद्यकीय खर्चात जाण्याचा धोका कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
आरोग्य सुरक्षा प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचविण्याचे आव्हान
NIVRAHA FOUNDATION ची ही प्रस्तावित दिशा पारदर्शकता, स्पष्ट पात्रता निकष, अधिकृत विमा संस्थांशी समन्वय आणि नागरिकांना संपूर्ण माहिती या तत्त्वांवर राबवली गेल्यास आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल व मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी उपयुक्त सामाजिक उपक्रम ठरू शकतो.
आरोग्य विमा हा केवळ एक आर्थिक करार नसून संकटाच्या काळात कुटुंबाला आर्थिक आधार देणारे संरक्षण ठरू शकते.
गरज आहे ती आरोग्य विम्याची माहिती, योग्य पर्याय आणि आर्थिक सहाय्य यांची सांगड घालून समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत आरोग्य सुरक्षेची पोहोच वाढविण्याची.
(SDNA)